สิทธิบัตร / อนุสิทธิบัตร /เครื่องหมายการค้า / ลิขสิทธิ์

           ความรู้ความเข้าใจในทรัพย์สินทางปัญญา

ความหมายของทรัพย์สินทางปัญญา

ทรัพย์สินทางปัญญา เป็นผลงานอันเกิดจากความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์ โดยการศึกษาค้นคว้า คิดค้น ออกแบบ รวมถึงการวิจัยและพัฒนา ซึ่งอาจอยู่ในรูปของสิ่งที่จับต้องได้ และจับต้องไม่ได้

ประเภทของทรัพย์สินทางปัญญา

ทรัพย์สินทางปัญญา แบ่งออกเป็น 7 ประเภท

  1. สิทธิบัตร คือ หนังสือสำคัญที่รัฐออกให้เพื่อคุ้มครองการประดิษฐ์ หรือการออกแบบผลิตภัณฑ์

-สิทธิบัตรการประดิษฐ์ให้ความคุ้มครองความคิดสร้างสรรค์ที่เกี่ยวกับการคิดค้นเกี่ยวกับลักษณะ องค์ประกอบโครงสร้าง หรือกลไกของผลิตภัณฑ์ รวมทั้งกรรมวิธีในการผลิต การเก็บรักษา หรือการปรับปรุงคุณภาพของผลิตภัณฑ์

– สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ให้ความคุ้มครองความคิดสร้างสรรค์ที่เกี่ยวกับรูปร่างลักษณะภายนอกของผลิตภัณฑ์ องค์ประกอบของลวดลายหรือสีของผลิตภัณฑ์ ซึ่งสามารถใช้เป็นแบบสำหรับผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม รวมทั้งหัตถกรรมได้ และแตกต่างไปจากเดิม

–  อนุสิทธิบัตร  ให้ความคุ้มครองการประดิษฐ์จากความคิดสร้างสรรค์ที่มีระดับการพัฒนาเทคโนโลยีไม่สูงมาก หรือเป็นการประดิษฐ์คิดค้นเพียงเล็กน้อย หรือปรับปรุงจากการประดิษฐ์ที่มีอยู่ก่อนเพียงเล็กน้อย

  1. ลิขสิทธิ์เป็นสิทธิแต่เพียงผู้เดียวที่จะกระทำการใดๆ เกี่ยวกับงานที่ผู้สร้างสรรค์ได้ทำขึ้นตามประเภทลิขสิทธิ์ที่กฎหมายกำหนด โดยแบ่งออกเป็น 9 ประเภท

–  งานวรรณกรรม เช่น หนังสือ จุลสาร สิ่งพิมพ์ สิ่งเขียน โปรแกรมคอมพิวเตอร์

–  นาฏกรรม เช่น ท่าเต้น ท่ารำ การทำท่า หรือการแสดงที่ประกอบขึ้นเป็นเรื่องราว

–  ศิลปกรรม เช่น งานจิตรกรรม (ภาพวาด) ภาพพิมพ์ งานประติมากรรม ศิลปประยุกต์

–  ดนตรีกรรม เช่น ทำนองและเนื้อร้อง หรือการเรียบเรียงเสียงประสาน

–  โสตทัศนวัสดุ เช่น งานที่ประกอบด้วยลำดับของภาพและเสียงที่บันทึกลงในวัสดุ เช่น วีซีดี  ดีวีดี

–  ภาพยนตร์ เช่นภาพยนตร์และเสียงประกอบของภาพยนตร์

–  สิ่งบันทึกเสียง เช่น เทป ซีดี ที่มีเสียงดนตรี เสียงการแสดงหรือเสียงอื่นๆ

–  งานแพร่เสียงแพร่ภาพ เช่นกระจายเสียงทางสถานีวิทยุหรือการแพร่ภาพแพร่เสียงทางสถานีโทรทัศน์

– งานอื่นใด ในแผนกวรรณคดี แผนกวิทยาศาสตร์หรือแผนกศิลปะ

  1. ความลับทางการค้าข้อมูลการค้าซึ่งยังไม่เป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไป โดยข้อมูลที่มีมูลค่าในเชิงพาณิชย์ เนื่องจากข้อมูลนั้นเป็นความลับ และมีการดำเนินการตามสมควรเพื่อทำให้ข้อมูลนั้นปกปิดเป็นความลับ
  2. เครื่องหมายการค้าเครื่องหมายสัญลักษณ์ หรือตรา ที่ใช้กับสินค้าหรือบริการ แบ่งออกเป็น 4 ประเภท

–  เครื่องหมายการค้าเครื่องหมายที่ใช้หรือจะใช้กับสินค้า เพื่อแสดงว่าสินค้าที่ใช้เครื่องหมายนั้นแตกต่างกับสินค้าที่ใช้เครื่องหมายการค้าของบุคคลอื่น เช่น มาม่า กระทิงแดง เป็นต้น

–  เครื่องหมายบริการเครื่องหมายที่ใช้หรือจะใช้กับบริการ เพื่อแสดงว่าบริการที่ใช้เครื่องหมายนั้นแตกต่างกับบริการที่ใช้เครื่องหมายบริการของบุคคลอื่น เช่น การบินไทย ธนาคารกรุงไทย โรงแรมดุสิตธานี เป็นต้น

–  เครื่องหมายรับรองเครื่องหมายที่เจ้าของเครื่องหมายรับรองใช้หรือจะใช้กับสินค้าหรือบริการของบุคคลอื่น เพื่อเป็นการรับรองคุณภาพของสินค้าหรือบริการนั้น เช่น เชลล์ชวนชิม แม่ช้อยนางรำ เป็นต้น

–  เครื่องหมายร่วม เครื่องหมายการค้าหรือเครื่องหมายบริการที่ใช้หรือจะใช้โดยบริษัทหรือวิสาหกิจในกลุ่มเดียวกัน หรือโดยสมาชิก สมาคม สหกรณ์ สหภาพ สมาพันธ์ กลุ่มบุคคล หรือองค์กรอื่นใดของรัฐหรือเอกชน เช่น ตราช้างของบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน เป็นต้น

  1. สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ชื่อ สัญลักษณ์ หรือสิ่งอื่นใดที่ใช้เรียกหรือใช้แทนแหล่งภูมิศาสตร์และสามารถบ่งบอกว่าสินค้าที่เกิดจากแหล่งภูมิศาสตร์นั้น เป็นสินค้าที่มีคุณภาพ ชื่อเสียง หรือคุณลักษณะเฉพาะของแหล่งภูมิศาสตร์ดังกล่าว เช่น มีดอรัญญิก ผ้าไหมไทย ส้มโอนครชัยศรี ไข่เค็มไชยา เป็นต้น
  2. แบบผังภูมิวงจรรวมแบบ แผนผัง หรือภาพที่ทำขึ้น ไม่ว่าจะปรากฏในรูปแบบหรือวิธีใด เพื่อแสดงถึงการจัดวางและการเชื่อมต่อของวงจรไฟฟ้า
  3. การให้ความคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่(อยู่ภายใต้การดูแลของกรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์)

เงื่อนไขการขอรับความคุ้มครอง

#สิทธิบัตรการประดิษฐ์

  1. เป็นการประดิษฐ์ที่คิดค้นขึ้นใหม่ที่แตกต่างไปจากเดิมยังไม่เคยมีใช้หรือแพร่หลายมาก่อนในประเทศ หรือไม่เคยเปิดเผยสาระสำคัญ หรือรายละเอียดในเอกสาร สิ่งพิมพ์ หรือการนำออกแสดง หรือเปิดเผยต่อสาธารณชนมาก่อนทั้งในและนอกประเทศ และยังไม่เคยได้รับสิทธิบัตรมาก่อน
  2. มีขั้นการประดิษฐ์ที่สูงขึ้นเป็นการแก้ไขปัญหาทางเทคนิค หรือไม่เป็นการประดิษฐ์ที่ทำได้โดยง่ายต่อผู้ที่มีความชำนาญในระดับสามัญสำหรับงานประเภทนั้น
  3. สามารถนำไปประยุกต์ในทางอุตสาหกรรมได้

#สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์

เป็นการออกแบบผลิตภัณฑ์ใหม่เพื่ออุตสาหกรรม ซึ่งรวมถึงหัตถกรรม คือ เป็นการออกแบบที่ยังไม่มีใช้แพร่หลายในประเทศ ยังไม่เปิดเผยสาระสำคัญหรือรายละเอียดในเอกสารหรือสิ่งพิมพ์ก่อนวันขอรับสิทธิบัตร และไม่คล้ายกับแบบผลิตภัณฑ์ที่มีอยู่แล้ว

 

#อนุสิทธิบัตร

  1. เป็นการประดิษฐ์ที่คิดค้นขึ้นใหม่ที่แตกต่างไปจากเดิมยังไม่เคยมีใช้หรือแพร่หลายมาก่อนในประเทศ หรือไม่เคยเปิดเผยสาระสำคัญ หรือรายละเอียดในเอกสาร สิ่งพิมพ์ หรือการนำออกแสดง หรือเปิดเผยต่อสาธารณชนมาก่อนทั้งในและนอกประเทศ
  2. สามารถนำไปประยุกต์ในทางอุตสาหกรรมได้

อายุการให้ความคุ้มครอง

#สิทธิบัตร และอนุสิทธิบัตร

  1. สิทธิบัตรการประดิษฐ์ มีอายุ 20 ปี นับแต่วันขอรับสิทธิบัตร
  2. สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ มีอายุ 10 ปี นับแต่วันขอรับสิทธิบัตร
  3. อนุสิทธิบัตร มีอายุ 6 ปี นับแต่วันขอรับอนุสิทธิบัตร และต้องชำระค่าธรรมเนียมรายปี ตั้งแต่เริ่มต้น
    ปีที่ 5 และปีที่ 6 ทั้งนี้สามารถต่ออายุได้สองครั้ง ครั้งละ 2 ปี (รวม 10 ปี)

สิทธิของผู้ขอรับความคุ้มครอง

#สิทธิบัตรและอนุสิทธิบัตร

ผู้ทรงสิทธิบัตรหรืออนุสิทธิบัตรมีสิทธิเด็ดขาดหรือสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในการแสวงหาผลประโยชน์จาก      การประดิษฐ์หรือการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ได้รับสิทธิบัตรหรืออนุสิทธิบัตรนั้น

#ลิขสิทธิ์

ลิขสิทธิ์จะเกิดขึ้นโดยทันทีนับตั้งแต่ผู้สร้างสรรค์ได้สร้างสรรค์ผลงาน โดยไม่ต้องจดทะเบียน ซึ่งผู้สร้างสรรค์มีสิทธิแต่เพียงผู้เดียวที่จะกระทำการใดๆ เกี่ยวกับงานที่ได้สร้างสรรค์ขึ้น